Flora en fauna op onze golfbaan
Onze golfbaan is veel meer dan alleen een plek om te golfen. Tussen de fairways, waterpartijen en groenstroken bevindt zich een verrassend rijke verscheidenheid aan planten en dieren. De afwisseling van open graslanden, struiken, bomen en oevers biedt een waardevolle leefomgeving voor vogels, insecten, zoogdieren en talloze plantensoorten. Door zorgvuldig beheer en aandacht voor natuurontwikkeling dragen we bij aan het behoud van biodiversiteit en creëren we een omgeving waarin sport en natuur harmonieus samengaan. In dit artikel nemen we u mee langs enkele bijzondere bewoners en karakteristieke planten die onze golfbaan tot een uniek natuurgebied maken.
Met dank aan zowel opmerkzame leden als onze hoofdgreenkeeper Kees van der Vliet:
Jonge ganzen zien we in overvloed
De gele lis komt op de hele baan voor langs waterranden (nu op het eind van de bloeitijd)
De brede orchis (Dactylorhiza majalis) is in Nederland en België een vrij zeldzame tot zeer zeldzame inheemse plant. De soort is de afgelopen decennia sterk in aantal afgenomen, voornamelijk door verdroging en vermesting van zijn leefgebied.
Op onze baan is hij te vinden bij de green van Lynden 3 en bij Leeghwater 5 aan de oever.
De zomerlinde, zoals hier bij de tee van Lynden 6, is te vinden door de hele baan en staat nu overal te bloeien. In bloei geeft de zomerlinde een heerlijke zoete geur af.
Ook de eerste paddenstoelen zijn alweer gesignaleerd.
En wat te denken van een schildpad van wel 25 cm. Hier achter de green van Lynden 7.
Maar let op! We zien ook weer regelmatig de eikenprocessie rups. Mocht u een plek signaleren geef dit dan door aan de Caddiemaster, zodat de greenkeeping daar actie op kan nemen.
Tekst: Carla Kieft Foto's: o.a. Carla van Berkel, Kees van der Vliet en Carla Kieft
Opgepast: Aziatische hoornaar ook weer op onze baan actief
In Nederland wordt een opzienbarende opmars van de hoornaar gezien. Hier volgt een korte inkijk in deze ontwikkeling met betrekking tot onze golfbaan.
Er zijn twee soorten hoornaars
• Europese hoornaar: Inheems, nuttig (eet muggen en vliegen) en niet agressief. Nesten worden alleen geruimd bij direct gevaar en overlast.
•Aziatische hoornaar (in Nederland sinds 2023). Invasieve exoot die hier geen natuurlijke rol heeft in het ecosysteem. Vormt een ernstige bedreiging voor de biodiversiteit omdat hij jaagt op honingbijen en wilde bestuivers.
Hoornaars zijn niet agressief naar mensen toe; ze steken pas als hun nest direct wordt bedreigd. Een golfer die in de struiken naar een bal zoekt, kan een kolonie verstoren. Beide soorten vallen dan massaal aan. Een steek is pijnlijk, maar het gif is minder krachtig dan dat van een honingbij. Een massale aanval levert echter een gevaarlijke situatie op.
Wat doet HGC?
Samen met de Imkersvereniging Haarlemmermeer voert onze club een actief bestrijdingsprogramma uit dat aansluit bij de vaste jaarlijkse cyclus. Dit zijn de maatregelen:
- Controle: We controleren schuilhutten en nestkastjes intensief op primaire nesten. Dit voorjaar zijn er al 6 geruimd. Let wel, één onbestreden primair nest kan leiden tot enkele tientallen nesten in het volgend jaar! Een imker inspecteert elke twee weken de baan.
- Opsporen: In het voorjaar vangen we koninginnen en werksters.
- Vallen: In de zomer en het najaar sporen we nesten hoog in de bomen op met wiekpotten om de richting van het nest te bepalen.
- Ruimen: Erkende bestrijders ruimen de nesten daarna professioneel.
Wat kunt u doen als golfer?
- Blijf alert: Let op grote, vliegende wespen en kijk waar ze heen vliegen. Daar vinden we mogelijk een nest.
- Kijk omhoog: Zoek in de zomer naar grote "papieren" nesten, vaak hoog in de bomen.
- Meld het: Zie je een hoornaar of een nest? Meld dit direct bij de caddiemaster.
Standpunt overheid
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en natuurorganisaties roepen op om alert te zijn op de Aziatische hoornaar, die van nature niet in onze omgeving leefde. Deze exoot jaagt namelijk actief op honingbijen en wilde bestuivers, wat een ernstige bedreiging vormt voor de Nederlandse biodiversiteit.
De jaarlijkse levenscyclus van de hoornaar
Lente: Ontwaken en het primaire nest Jonge koninginnen ontwaken uit hun winterslaap door stijgende temperaturen. Ze zoeken direct naar suikers voor energie en naar een geschikte nestlocatie. De koningin bouwt solo een klein embryonest (ter grootte van een pingpongbal) van gekauwde houtvezels. De koningin legt eitjes en verzorgt de larven zelfstandig tot deze eind mei volgroeid zijn.
Zomer: Explosieve groei en verhuizing De eerste werksters komen uit. Taken: nestbouw en voedsel zoeken. De koningin legt alleen nog eitjes. De kolonie groeit nu enorm, het volk verhuist naar een groter, secundair nest dat door de werksters hoog in de bomen wordt gebouwd. Grootte: 70 tot 80 cm. Eind zomer: duizenden werksters jagen op insecten (zoals vliegen en bijen) om de larven te voeden.
Herfst: Voortplanting en nieuwe koninginnen Het nest produceert geen werksters meer, maar vruchtbare mannetjes (darren) en nieuwe jonge koninginnen. Nieuwe koninginnen en darren paren, waarna de darren sterven. De bevruchte jonge koninginnen eten veel suikers (rijp fruit of klimop): vetreserves voor hun winterslaap.
Winter: Sterfte en winterslaap Het actieve nest sterft uit. De oude koningin en alle werksters gaan dood. Het lege nest wordt het jaar daarna nooit hergebruikt. Alleen de bevruchte jonge koninginnen overleven de winter.
Meer informatie vind je op www.aziatischehoornaarvrij.nl
Tekst: Dymph Pullens