Toekomstvisie van de BaanCommissie en hoe deze te realiseren
Stand van zaken onderhoud en toekomstvisie baan
De huidige samenstelling van de Baancommissie heeft enkele jaren geleden het beheer van de baan overgenomen in een situatie waarin het onderhoudscontract nog ruim twee jaar doorliep. In die periode is constructief samengewerkt met de uitvoerende onderhoudsploeg en de hoofdgreenkeeper. Tegelijkertijd werd geconstateerd dat op contractueel niveau en in de structurele kwaliteitsborging verbeteringen noodzakelijk waren om de baan naar het gewenste niveau te brengen.
Het aflopen van het onderhoudscontract bood een logisch moment om zowel het onderhoud als het bijbehorende bestek opnieuw tegen het licht te houden. Het bestaande bestek was meer dan 15 jaar oud en onvoldoende afgestemd op de huidige inrichting, het gebruik en de ambities van de Haarlemmermeersche.
In overleg met bestuur en management heeft de BACO daarom toen een nieuwe aanbesteding voorbereid, inclusief een volledig geactualiseerd bestek waarin duidelijke kwaliteitsnormen zijn vastgelegd, onder meer gebaseerd op de ‘Kwaliteitseis Golfbanen’ van de NGF. Meerdere partijen zijn uitgenodigd om in te schrijven. Ook heeft de toenmalige onderhoudspartner deelgenomen aan die aanbesteding, met de kennis en ervaring die in de voorgaande jaren op onze baan was opgebouwd.
Na een zorgvuldig en transparant traject is uiteindelijk de Oosthoek Groep unaniem geselecteerd door BACO, management en bestuur als partij die het beste aansluit bij de toekomstvisie, kwaliteitsambities en uitvoeringsaanpak van de club.
Nulmeting en meerjarenplan
Bij de overgang naar de nieuwe onderhoudspartij is bewust gekozen voor een onafhankelijke nulmeting. Deze bevestigde objectief dat op meerdere onderdelen sprake was van achterstallige kwaliteit en structurele aandachtspunten.
Een concreet voorbeeld zijn de greens, waar het aandeel straatgras op sommige plekken ruim boven de 60% lag en de worteldiepte beperkt was tot slechts 2 à 3 centimeter. Dergelijke structurele bodem- en grasproblemen zijn niet binnen één seizoen op te lossen. Dit vraagt om een gefaseerde aanpak met duidelijke prioriteiten en een langere termijnvisie.
Op basis van deze nulmeting heeft de BACO een meerjarenplan opgesteld. Dit plan richt zich niet alleen op herstel, maar vooral op duurzame kwaliteitsverbetering van de baan. Daarbij is inzichtelijk gemaakt welke technische maatregelen noodzakelijk zijn en welke structurele investeringen hiermee gemoeid zijn. Het bestuur heeft hierin nadrukkelijk meegedacht en mee geïnvesteerd.
Een belangrijk onderdeel van dit traject is de vernieuwing van de beregeningsinstallatie. In 2026 worden de laatste twee fasen van deze vernieuwing afgerond. Daarmee beschikt de baan weer over een modern, betrouwbaar en duurzaam systeem dat essentieel is voor de kwaliteit en weerbaarheid van de golfbaan.
Kernpunten van het meerjarenplan
De belangrijkste speerpunten binnen het meerjarenplan zijn onder andere: Verbetering van de algehele baanconditie
- Optimalisatie van de bodemkwaliteit
- Renovatie en egalisatie van tees
- Structurele verbetering van greens en greenomgevingen
- Gefaseerde bunker- en drainage renovaties
- Vervanging van de volledige beregeningsinstallatie
- Aanpak van wateroverlast volgens het Bolstra-plan
- Opschonen van sloten en verbeteren van de waterdoorvoer
- Boombeheer: verwijderen van snelgroeiende soorten en herplanting van duurzame varianten
- Verbetering van paden, trappen, bruggen en beschoeiingen
- Oplossen van erosieproblemen
- Uitbreiding en verbetering van oefenfaciliteiten
- Strategische aanpassingen om de baan aantrekkelijk én uitdagend te houden
Het doel van deze maatregelen is om stap voor stap toe te werken naar een structureel hoger kwaliteitsniveau binnen de NGF-normen.
Teebox Leeghwater 1 met nieuwe gradszoden
Werkwijze binnen het meerjarenplan
Hoewel de speerpunten richting geven aan de ontwikkeling van de baan, betekent dit niet dat alle projecten jarenlang volledig vooraf vastliggen. De Baancommissie kijkt ieder jaar opnieuw naar de actuele staat van de baan en bepaalt op basis daarvan de prioriteiten voor dat jaar.
Tijdens periodieke schouwingen wordt gekeken naar de technische staat van verschillende onderdelen van de baan. Op basis van deze inventarisaties worden projecten gekozen die op dat moment de grootste bijdrage leveren aan de verbetering van de golfbaan. Soms ontstaan er ook situaties die vooraf moeilijk te voorzien zijn, zoals recente erosie- en afkalvingsproblemen op bepaalde plekken in de baan. In zulke gevallen kan het nodig zijn om projecten naar voren te halen of de prioriteiten aan te passen
Binnen deze aanpak wordt bewust onderscheid gemaakt tussen projectmatige renovaties en verbeteringen enerzijds en het dagelijkse onderhoud van de baan anderzijds.
Projecten richten zich op structurele verbeteringen van de baan, zoals renovaties van tees, greens, bunkers, drainage, paden of waterbeheer. Daarnaast speelt het dagelijkse onderhoud een cruciale rol. Hierbij gaat het om de reguliere werkzaamheden van de onderhoudsploeg en het gebruik van materialen zoals graszaad, meststoffen en andere middelen die nodig zijn om de grasmat en bodemkwaliteit structureel te verbeteren.
Juist de combinatie van strategische projecten en zorgvuldig dagelijks onderhoud zorgt ervoor dat de baan zich stap voor stap verder ontwikkelt.
Duurzaamheid en toekomstbestendigheid
Bij renovaties en verbeteringen wordt nadrukkelijk gekeken naar de lange termijn. De vraag is daarbij niet alleen hoe een probleem op korte termijn wordt opgelost, maar vooral hoe een aanpassing duurzaam en toekomstbestendig kan worden uitgevoerd.
Onderwerpen zoals klimaatadaptatie spelen hierbij een steeds grotere rol. Denk aan waterbeheer, bodemstructuur, erosiebestendigheid en de manier waarop bepaalde delen van de baan reageren op langdurige droogte of juist extreme neerslag. Bij renovaties wordt daarom steeds gekeken of de gekozen oplossing ook onder toekomstige klimaatomstandigheden goed blijft functioneren.
Om deze reden wordt bij dergelijke trajecten ook direct de expertise van baanarchitect Michiel van der Vaart betrokken (zie interview met Michiel, red.). Hij kijkt niet alleen mee naar technische en onderhoudsaspecten, maar ook naar de speltechnische ontwikkeling van de baan. Op die manier kunnen renovaties vaak worden gecombineerd met verbeteringen in de speelbaarheid en strategische opzet van holes.
Door renovaties integraal te benaderen — met aandacht voor onderhoud, speelkwaliteit en klimaatbestendigheid — wordt stap voor stap gewerkt aan een golfbaan die niet alleen vandaag goed functioneert, maar ook voorbereid is op de uitdagingen van de toekomst.
Tot slot
De afgelopen jaren zijn intensief geweest, maar noodzakelijk om de basis van de baan structureel te verbeteren. Er is bewust gekozen voor een duurzame langetermijnstrategie in plaats van kortetermijnoplossingen.
De vooruitgang wordt inmiddels zichtbaar en de ingezette koers geeft vertrouwen dat de Haarlemmermeersche zich de komende jaren verder zal ontwikkelen tot een kwalitatief hoogwaardige, uitdagende en toekomstbestendige golfbaan.
Raymond Hofer en Edwin Koster Baan Commissie
Foto's: Raymond Hofer en Carla Kieft
Baanarchitect Michiel van der Vaart over HGC:
“Dit golfcomplex kan nog véél interessanter worden gemaakt”
Sinds Michiel van der Vaart (55) een paar jaar geleden in een toernooi ook op de Haarlemmermeersche speelde, en toevallig tijdens het diner naast Taco Faber zat, wisten beiden al snel dat er best het nodige moest gaan gebeuren om van dit golfcomplex een topper te maken. Onze Meermare redactie sprak met Michiel.
Michiel: “Ach weet je, je zit dan gezellig na zo’n wedstrijd te praten over hoe ik deze baan heb beleefd en als je samen zit te sparren over de toekomst van deze club, zoals het nieuw te realiseren clubhuis en de kwaliteit van de baan, dan weet je elkaar al snel te vinden. Ik had meteen al een goed gevoel met deze locatie en wil daar best verder in meedenken.”
Sparringpartner
Michiel: “Taco heeft toen na ons gesprek een meeting georganiseerd met Raymond Hofer (BaCo) en hebben we bekeken hoe ik een adviserende rol zou kunnen vervullen bij de verdere ontwikkeling van het baancomplex. Men gaf aan dat er op gezette tijden behoefte was aan een sparringpartner. Kijk, de Haarlemmermeersche is een golfbaan waarbij elementen die ooit bedacht zijn de tand des tijds niet hebben doorstaan. Je moet je voorstellen dat de baan ooit ontworpen is in een nagenoeg kale vlakte. De bunkers en het gegraven water waren de enige verdediging van de golfholes.“ Hoe werkt dat dan in de praktijk? “Wel ik houd de ideeën tegen het licht en toets ze op golftechnische aspecten. Houd de grote lijnen in de gaten en bewaak het grote geheel. Daarmee kan ik zorgen voor continuïteit van het project, hopelijk voor nog vele jaren. De golfbaan zelf zie ik als mijn opdrachtgever, deze zal alles en iedereen moeten gaan overleven" aldus Michiel.
Bunkers verplaatsen
Maar er is meer waarover Van der Vaart ideeën heeft: “Nu veertig jaar later zijn er bomen en veel bosschage die soms een te dominante rol spelen. Dit is een bedreiging voor de strategie van de holes. Daarnaast is het zo dat bij de aanleg van de baan veel Es bomen zijn geplant maar het is bekend dat de essentakken worden geteisterd door snelle sterfte. De clubleden zullen de komende jaren eraan moeten gaan wennen dat een groot deel van deze bomen gerooid dient te worden. Trouwens er zijn diverse bunkers die nu onder flinke bomen liggen en je moet je echt afvragen of dit handig is. Bunkers dienen de spellijn te verdedigen in mijn opinie. Ze liggen hier niet naast de slaglijn maar ertegen of zelfs onder de slaglijn. En als je met die kritische bril de baan beoordeelt zie je veel kansen om deze golfbaan nog interessanter te maken.”
Oefenaccommodaties
Van der Vaart filosofeert verder: “De Haarlemmermeersche golfbaan is druk bezig met een modernisering. De oude loods heeft inmiddels plaatsgemaakt voor een mooi strak zwart design plat gebouw voor opslag golfclubs en stalling buggy’s en ook het clubgebouw wordt straks een parel in het groen hier. Als golfarchitect en tuin- en landschapsinrichter ben ik gevraagd om de oefenaccommodaties te herontwerpen. Als vormgever heb ik dit als één groot geheel benaderd. De logistiek rond het clubhuis. De uitstraling van het ontvangstplein en natuurlijk ook de oefengreens zelf moeten tot de verbeelding gaan spreken, passend bij de sfeer van deze polderlocatie. De prioriteit is volgens mij om dit zo snel als mogelijk is te realiseren zodat de rust rondom het clubhuis terugkeert.“
Nieuwe beplanting
Uiteindelijk is Van der Vaart van mening dat ook de herbeplanting moet worden doorgezet: “We moeten zorgen dat het hier alles robuust en logisch wordt en de uitstraling heeft die hoort bij deze club. Daarnaast denk ik dat de prioriteit moet liggen in de beplanting van de baan in combinatie met de toetsing van de eerdergenoemde Essentaksterfte. De beoordeling van de individuele holes is inmiddels in kaart gebracht zodat spelers van verschillende niveaus hier met plezier blijven golfen. Daarin past ook de herpositionering van de bunkers en de beoordeling van de omgevingsschoonheid. De bunkers zijn namelijk de ogen van een golfbaan!”
Conclusie van Michiel: “De moderne golfer is verwend en zeer kritisch. De greens, tees en fairways dienen er zo lang mogelijk in topconditie uit te zien. En het greenkeeping team van de firma Oosthoek zal zich daar dan ook vrijwel alle tijd aan blijven bezighouden. Maar, let wel, deze condities zijn alleen mogelijk als alle drie de elementen optimaal ter beschikking zijn: zon, water en zuurstof.”
Tekst: Jan van Grondelle Foto's: Baancommissie en Carla Kieft
Wie is Michiel van der Vaart?
Na zijn opleiding MTS Civiele techniek ging hij naar TNL Larenstein in Velp. Deed daar de opleiding Tuin & Landschapsarchitectuur. Ging aan de slag als technisch ontwerper bij Landschapsarchitectenbureau MTD in ‘s Hertogenbosch. Na vier jaar stapte hij over naar het bedrijf van de bekende landschapsarchitect Gerard Jol. Zijn eerste opdracht was het presenteren van een masterplan voor de toen nog te realiseren golfbaan Landgoed Bergvliet. In 2008 nam hij het bedrijf over. Vanaf nu is hij adviseur voor de verdere ontwikkeling van de HGC-golfbaan.
Bunker rechts hole 9 Leeghwater
“Bunkers op een golfbaan zijn een van de manieren om een golfhole te verdedigen. Voor mij is een bunker een hindernis die de ideale weg, meestal de kortste weg, verdedigt. De hindernis is goed zichtbaar en ligt liefst ‘onder de slaglijn’ zoals een horde voor horde lopers. Wat je probeert te bewerkstelligen is dat er meerdere routes zijn naar de green. Je kunt dus zelf bepalen hoe je de hole wilt gaan spelen. Strategie bepalen! Bij hole 9 van Leeghwater is links bebouwing. Daar willen we graag zo ver als mogelijk vanaf spelen om de voor zich sprekende redenen. De ‘binnen bocht’ (linkerzijde) moet dus daarom zwaar worden verdedigd om spel te ontmoedigen, Rechts moet het zo vriendelijk mogelijk worden gemaakt door de bunker weg te halen. Ook al speelt de hole dan langer, de veiligheid, maar ook het spelplezier voor de bogey-spelers, worden vergroot.”